Van de week, 19 januari 2015, heb ik een middagdienst samen met collega Tom. We komen terecht op het bureau in een ogenschijnlijke disco-omgeving. Niet dat er muziek wordt gedraaid met dreunende basboxen, maar we hebben grote werkruimten en er zijn genoeg collega's aanwezig die verbaal gegevens aan het uitwisselen zijn, samengeperst in een melange van ruis en veel te veel decibellen.
Ik krijg snel een computer tot mijn beschikking en we brengen de bureaucratie meteen ernstig in verlegenheid. Nadat we enige vingeroefeningen op het toetsenbord hebben gedaan, gaan we naar buiten, daar waar het politiewerk op ons wacht. We handelen onze opdrachten af en verlenen diverse malen collegiale bijstand. Onder andere bij de aanhouding van een verdachte van een woninginbraak en bij het controleren van een verward persoon op voor onmiddellijk gebruik beschikbare wapens. Andere zaken ben ik inmiddels alweer vergeten vanwege hun beperkte importantie.
Omstreeks 20.00 uur krijgen wij een prioriteitsmelding van een vrachtwagenbrand op de A76, in ons bewakingsgebied. Nadere gegevens zijn bij de meldkamer niet bekend. We rijden met gezwinde spoed, maar voorzichtig, naar de opgegeven locatie.
Op de A76 is echter geen vrachtwagenbrand te bekennen. We rijden linea recta door over Belgisch grondgebied en zien op enkele kilometers afstand van de Nederlandse grens een inferno oplichten. Vlammen, vuur, gloed en rook spuwen vanaf de autosnelweg onverstoord omhoog.
De laatste dagen zijn er veel dreigingen in verband met extremisme en jihadisme. Ik ben bedacht op mogelijke giftige gassen die bij een brand kunnen vrijkomen en houd ook rekening met eventuele bomaanslagen van extremisten, gericht op het ontregelen van de infrastructuur of het zaaien van dood en verderf.
Ik let op de windrichting en ben kortom alert, met mijn voelsprieten behoorlijk scherp afgesteld.
Tom zit achter het stuur en we wurmen ons over een flinke afstand, enkele kilometers lang, tussen lange linten stilstaande auto's door. Ik realiseer me dat zich in die auto's mensen bevinden die ongetwijfeld ongerust of bang zijn, en mogelijk hulp nodig hebben. De weg voor hen is volledig geblokkeerd door deze fikse vrachtautobrand. Camion in het Frans/Belgisch.
Wij naderen de plek des onheils. Voor ons spuwt het inferno zijn vuur. De brandweer bestrijdt deze allesverzengende, vuurspuwende draak met grof watergeweld uit hun rode hightechbolides. De weerbarstige draak laat zich niet zomaar temmen en gromt en grauwt donkere wolken metershoog de lucht in. De brandweer is standvastig en wijkt geen millimeter. Ik blijf op gepaste afstand, want deze brandweerprofessionals moet je vooral niet voor de voeten lopen.
Van hulpverleners hoor ik dat de chauffeur van de vrachtwagen veilig is. Hij is uitgestapt en wacht op enige afstand van de brand. Op dat moment is hij voor eventuele ambulancehulp nog moeilijk bereikbaar.
Langzaam begint de brandende draak het onderspit te delven. Zijn vlammende tong wordt steeds kleiner en hij sist onder het aanhoudende, ijskoude watergeweld. De brandweer krijgt de situatie onder controle. Het macabere geraamte van wat ooit een vrachtwagen was, blijft uiteindelijk achter op de vluchtstrook.
Ondertussen raak ik in gesprek met een Belgische collega die eveneens ter plaatse is gekomen. In eerste instantie herken ik hem nauwelijks. Hij draagt een blauw petje en een blauw fleecevest met daarop een bijna onzichtbaar opschrift: politie. Wat hem vooral kenmerkt, is het wapen dat hij bij zich draagt: een gevaarlijk ogende Uzi. In België is dit wapenonderdeel destijds eenvoudigweg opgenomen in het politiearsenaal. De combinatie van weinig opsmuk, een blauw tenue en een donker, dodelijk wapen geeft deze politieman een nogal macabere onheilspellende uitstraling.
Dat staat in schril contrast met de kledingdracht van ons. Wij zijn op kilometers afstand goed waarneembaar dankzij onze felgele reflecterende kleding. Je kunt ons onmogelijk missen. Gelijk aan een soort Brandaris voor noodlijdende schepen in een storm oid.
In Nederland is het tot dan toe betrekkelijk rustig geweest op het gebied van terrorisme. In België ligt het gevaar gevoelsmatig dichterbij, maar Nederland ligt eveneens binnen de spanwijdte van het potentiële risico. De Belgische collega vraagt hoe het bij ons geregeld is en heeft daarbij zijn Uzi binnen handbereik.
Ik ga daar niet uitgebreid op in, maar denk zelf dat er nog forse inhaalstappen nodig zijn. Tegelijkertijd stel ik mij de vraag of er eigenlijk wel afdoende wapens bestaan om terrorisme te beantwoorden. Ik denk van niet. Laten we vooral gezond achterdochtig blijven en de angstaanjagende spoken in woord en daad zoveel mogelijk mijden of indien nodig bestrijden met alles wat we hebben ...
Dat lukt in Nederland tot dusverre redelijk goed. Ik hoop dat het zo blijft. Maar ja, de wereld is en blijft een vreemde bol.
Dan valt mij een witte Volkswagenbus op die met ingeschakelde blauwe zwaailichten stilstaat. Er zitten verschillende oudere personen in. Het blijkt dat achterin een gewonde ligt die met spoed naar het ziekenhuis moet, maar zijn weg geblokkeerd ziet door de brand. Enige tijd later is deze auto door ons als enige langs de brand geloodst, op weg naar medische zorg en hopelijk voorspoedig herstel.
Andere mensen stappen uit hun auto en vragen wat er aan de hand is en hoelang het nog gaat duren. Dat is niet te zeggen, antwoorden wij in koor.
Vervolgens krijgen we berichten dat bestuurders in de potdichte file hun auto's keren en spookrijdend terugrijden richting Nederland. De autosnelweg is nog open voor het overige verkeer en het gevaar voor de verkeersveiligheid is bepaald niet gering. Ik regel via onze meldkamer ondersteuning aan de staart van de file, om te voorkomen dat onnozele waaghalzen anderen in gevaar brengen.
Tussentijds kunnen wij niet veel anders doen dan rust brengen onder de verontruste bestuurders en inzittenden. Dan komt mijn belangrijkste wapen van dat moment in beeld. Ik trek mijn Blackberry uit het lederen holster en begin met ijskoude vingers de sociale media te informeren.
Ik plaats enkele berichten over het gevaar en de vrachtwagenbrand en roep automobilisten op vooral niet te gaan spookrijden. Ik weet niet of mijn berichten iedereen bereiken, want ik word voortdurend van het KPN-netwerk gegooid vanwege het ontbreken van voldoende dekking. Pogingen om op het netwerk te blijven lukken slechts gedeeltelijk, maar gelukkig ondersteunen veel mensen mijn berichten en worden ze geretweet en gedeeld.
Voor zover mogelijk blijf ik ondertussen ook de meldkamer informeren.
Tientallen brandweerauto's, ook uit Nederland, Rijkswaterstaat en andere hulpdiensten verlenen bijstand. Daarnaast zijn vanaf het begin twee burgers in gele hesjes bezig om te helpen en de doorgang voor de hulpverlening vrij te houden. Chapeau voor deze mensen, met het verkeers-hart op de goede plek.
Terwijl ik opnieuw een bericht de sociale media in slinger, hoor ik vanuit de tegenovergestelde richting een vreemd metalen geluid. Schuren, klingelen, een harde klap, remmen en nog meer ondefinieerbare geluiden. Vonken vliegen voorbij, vlak langs mij en de vangrail tussen de beide rijbanen.
Het blijkt dat het ramptoerisme de ogen en het stuur van sommige automobilisten als een magneet richting de brand en de blauwe zwaailichten heeft getrokken. De bestuurder van de kinkelende auto heeft volgens mij met een behoorlijke hartverzakking zijn weg, ongetwijfeld trillend, kunnen vervolgen. De auto is ongetwijfeld beschadigd.
Veel bestuurders uit de tegenovergestelde richting rijden langzaam en vooral nieuwsgierig voorbij. Uitsluitend belust op rampbeelden, waarbij ze hun eigen veiligheid en vooral die van hun achteropkomers achteloos uit het oog verliezen. Blijkbaar is een brandend inferno voor sommigen interessanter dan de vraag of ze zelf veilig thuiskomen.
Omstreeks 22.00 uur is er gelukkig weer een rijstrook beschikbaar voor het verkeer richting België.Wij gaan retour Nederland. De file kan worden afgebouwd en er hebben zich gelukkig geen verdere calamiteiten of ongelukken voorgedaan. Wij zijn zichtbaar en vooral dienstbaar aanwezig geweest, tot op aanzienlijke afstand van ons eigen werkgebied, nota bene in België.
Over jurisdictie heeft niemand zich druk gemaakt. Hulp verlenen blijkt maar weer eens internationale business. Geen schietschijf, maar een baken van herkenning voor lotgenoten.
Daarna terug naar business as usual. We geven status 5: einde dienst.
PS: Ik miste wel de matrixborden met de rode kruizen van Rijkswaterstaat Nederland. Zo zie je maar dat ieder land zijn voordelen heeft.
