Intro: Over kryptonietstaal, intakewerk, vertrouwen en de werkelijkheid achter politiewerk.
Fietsers begrijpen elkaar
Een mooie gedachte om mee te beginnen.
Want fietsers en dieven hebben één ding gemeen: ze fietsen allebei als een wervelwind. De één voor zijn plezier, de ander om een gestolen fiets zo snel mogelijk uit beeld te krijgen.
Maar daar houdt de vergelijking ook meteen op.
Voor de één betekent een fiets vrijheid, ontspanning en gemak. Voor de ander is het slechts een middel om snel geld te verdienen.
Een fiets wordt vaak onderschat. Voor veel mensen is het echter geen luxeartikel, maar hun enige vervoersmiddel. Ik heb mij in mijn politietijd regelmatig afgevraagd: wat gebeurt er als iemand zijn fiets kwijtraakt en geen alternatief heeft?
Niet iedereen heeft een auto voor de deur. Niet iedereen heeft de financiële ruimte om zomaar een nieuwe fiets te kopen. Een gestolen fiets kan betekenen dat iemand problemen krijgt om op tijd op school, de studieplek of het werk te komen.
Dan verdwijnt niet alleen een fiets.
Dan verdwijnt een stukje zekerheid en zelfstandigheid.
Er wordt tegenwoordig veel gewaarschuwd: zet je fiets goed vast, gebruik een degelijk slot en maak gebruik van bewaakte stallingen. Maar dan gebeurt het toch. Juist op het moment dat het helemaal niet uitkomt, is je trouwe tweewieler verdwenen.
De persoonlijke levenssfeer krijgt dan een behoorlijke mentale deuk.
De politie kent tegenwoordig de digitale aangifte. Een praktische ontwikkeling waarbij mensen vanuit huis melding kunnen doen. Maar achter iedere aangifte zit een verhaal. Soms een verhaal dat meer aandacht verdient dan alleen het invullen van een formulier.
Ik wil twee casussen uit mijn politietijd beschrijven. Twee fietsen die uiteindelijk terugkwamen bij hun rechtmatige eigenaar. Maar ook twee voorbeelden waarin duidelijk wordt dat politiewerk niet altijd zo eenvoudig is als het van buitenaf lijkt.
Casus 1: een slot van kryptonietstaal
Tijdens mijn dienst mocht ik de intake verzorgen.
Niet mogen, maar moeten is misschien een betere omschrijving. Een aantal intakecollega's had de overstap gemaakt en mocht zich voor drie jaar politiestudent noemen. Dat betekende plaatsvervanging binnen de intake.
Iedereen draagt zijn steentje bij, dus ook ik.
Maar voordat ik verder ga, eerst een welgemeende pluim voor de collega's van de intake.
Deze collega’s werken vaak in relatieve anonimiteit. De burger ziet meestal alleen het eerste contact met de politie, maar niet altijd wat daarachter gebeurt.
Intake is meer dan een verhaal aannemen en gegevens invoeren.
Het is luisteren. Doorvragen. Emoties opvangen. Inschatten wat belangrijk is. En bepalen welke vervolgstappen nodig zijn.
Vaak begint het politiewerk daar.
Deze collega’s staan misschien minder vaak in de schijnwerpers, maar zijn een belangrijke schakel binnen de politieorganisatie.
Chapeau.
Dan komt er een gedupeerde aangever naar het bureau. Hij herkent zijn gestolen fiets.
De fiets staat gestald vlak bij het bureau in een fietsenstalling en is afgesloten met een slot waar je U tegen zegt.
Dit was geen gewoon slot.
Dit was een slot van kryptonietstaal.
Een gehard antidiefstalslot dat bijna onverwoestbaar leek. Een ware uitdaging voor iedereen die dacht het zomaar even open te krijgen.
De brandweer wordt erbij gehaald om te helpen. De pneumatische knipper wordt ingezet, maar het staal geeft geen krimp.
Zelfs de enorme kracht van dit apparaat krijgt geen vat op het slot.
Uiteindelijk moet de slijptol eraan te pas komen.
De schijf draait op bijna bovenaardse snelheid door het geharde staal. De vonken dalen als een vuurwerkshow neer op de stoep.
Het slot verliest uiteindelijk de strijd.
Maar de strijd kost ook wat.
De knipper raakt beschadigd en gemeenschapsgeld verdwijnt door een onverwachte totaalschadepost.
Maar de klus is geklaard.
De fiets gaat terug naar de rechtmatige eigenaar.
Ik maak melding van deze mooie afloop op Facebook.
En dan gebeurt wat tegenwoordig vaker gebeurt: de publieke opinie roert zich.
Sommigen zijn blij voor de gedupeerde. Anderen hebben direct hun oordeel klaar over het politieoptreden.
Maar de werkelijkheid achter politiewerk is vaak ingewikkelder.
Op dat moment was er geen mogelijkheid om langdurig te posten bij de fiets in de hoop dat de dader precies op het juiste moment zou verschijnen om het slot te openen.
Niet omdat de wil ontbrak.
Maar omdat capaciteit verdeeld moet worden over talloze andere meldingen, noodhulp en wettelijke taken.
Dat is soms moeilijk uit te leggen.
Facebook kent geen hoor en wederhoor. Emoties nemen soms de plaats in van feiten.
Ik ben ervan overtuigd dat wij binnen de beschikbare mogelijkheden en bevoegdheden de juiste keuze hebben gemaakt.
Het belangrijkste resultaat was dat de eigenaar haar fiets terugkreeg.
En daar ging het uiteindelijk om.
Casus 2: eerlijkheid opent soms andere deuren
Een andere avond had ik incidentenafhandeling met collega Roy.
Een gedupeerde meldde zich omdat zijn gestolen fiets op Marktplaats stond.
De fiets was eerder onafgesloten weggenomen.
Berouw komt soms na de zonde.
De aangever verwachtte eigenlijk dat de politie alles uit de kast zou halen om zijn fiets terug te halen. Dat wilden wij ook, maar politiewerk betekent altijd handelen binnen bevoegdheden.
Na overleg met de leidinggevende kregen wij ruimte om deze zaak op te pakken.
Wij maakten de aangever duidelijk dat ook van hem een inspanning werd verwacht.
Hij moest zelf naar de fiets gaan kijken en beoordelen of het daadwerkelijk zijn eigendom was.
Niet omdat wij geen moeite wilden doen, maar omdat zorgvuldig handelen noodzakelijk is.
Uiteindelijk ging hij kijken.
Wij reden mee als back-up.
Het bleek inderdaad zijn fiets te zijn.
Het adres was ons bekend. Samen met Roy klopte ik aan.
De deur ging open en de bewoner keek zichtbaar verrast toen hij twee mannen van de Hermandad voor zich zag staan.
De fiets stond in de gemeenschappelijke gang.
De verdachte werd aangehouden, geboeid en meegenomen naar het bureau.
Geen thuiskomst die avond, maar een verblijf in het bekende "hotel politie".
De volgende dag ging de fiets terug naar de eigenaar.
De verdachte had afstand getekend.
Een saillant detail: tijdens de fouillering werden ook de twee fietslampjes aangetroffen die bij de fiets hoorden.
Soms vallen de laatste puzzelstukjes precies op hun plaats.
Vertrouwen
Deze tweede casus kreeg nog een bijzonder vervolg.
Omdat ik eerlijk en realistisch was geweest tegenover de verdachte en hem correct had behandeld, kwam hij volgens afspraak later terug naar mij.
Niet als verdachte.
Maar als aangever.
Hij meldde andere misdrijven waarvan hij zelf slachtoffer was geworden.
Ook daar heb ik mijn stinkende best gedaan.
Want iedereen die bij de politie binnenkomt heeft recht op een correcte behandeling.
Ook iemand die eerder aan de andere kant van de tafel heeft gezeten.
Zo ontstond een hele waslijn aan meldingen en misstanden die allemaal aandacht verdienden.
Dat is soms de bijzondere kant van politiewerk.
Een verdachte van vandaag kan morgen gewoon een burger zijn die hulp nodig heeft.
Eerst luisteren, daarna schrijven
Een bijzonder onderdeel van mijn manier van werken tijdens de intake was dat mijn vingers niet altijd meteen het toetsenbord raakten.
Eerst luisteren.
Het verhaal begrijpen.
De mens achter de melding zien.
Pas daarna vroeg ik soms om aanvullende informatie per mail te sturen met alle bijzonderheden rond de casus.
Het voordeel was groot.
De aangever kreeg echte aandacht en ik kon mij richten op het gesprek in plaats van alleen op het invullen van schermen.
Daarna kon ik de informatie rustig teruglezen, controleren, kopiëren, bijsturen en verwerken.
Het bespaarde tijd en verbeterde vaak de kwaliteit van de aangifte.
Wanneer een aangifte of verhaal meer tijd nodig had dan gepland, liep ik regelmatig naar de balie en keek ik in de afsprakenagenda.
Door persoonlijk contact te maken met aanwezige mensen kon ik vaak beter inschatten wat nodig was.
Niet iedere melding hoefde dezelfde route te volgen.
Praktisch handelen.
Prioriteiten stellen.
Verantwoordelijkheid nemen.
Daar zat vaak de echte tijdwinst.
Slot
Het politievak kent vele gezichten.
Vroeger draaide ik plantondiensten bij de Rijkspolitie. Jaren later zat ik achter de intakebalie.
Andere werkzaamheden.
Andere tijden.
Maar dezelfde opdracht:
Mensen helpen en waar mogelijk het verschil maken.
Deze fietscasussen laten slechts een klein stukje zien van de werkelijkheid achter politiewerk.
Achter iedere fiets zit een eigenaar.
Achter iedere aangifte zit een verhaal.
En achter iedere politieactie zitten keuzes, bevoegdheden en mogelijkheden.
Maar achter iedere goede zaak staan ook collega’s.
Op straat. Achter het bureau. Aan de intake.
Soms zichtbaar. Vaak onzichtbaar.
Maar altijd belangrijk. Chapeau voor allemaal.
