Translate

woensdag 18 november 2026

Als je niet kijkt, vind je ook niets. Maar wie kijkt er eigenlijk?


Over doodsoorzaken, waarheidsvinding en nabestaanden die soms zelf op zoek moeten naar antwoorden.

's Morgens heb ik de onhebbelijke gewoonte om de dag te beginnen met koffie en de gazet. Je komt dan weleens iets tegen waarbij je niet meteen aan de volgende bladzijde denkt. Deze keer was dat een interview in De Limburger met forensisch arts Tess Wemeijer (33), naar aanleiding van haar promotieonderzoek aan de Universiteit Maastricht.

Journalist Claire van Dyck tekende het verhaal op onder de veelzeggende kop: 'Als je niet kijkt, vind je ook niets'.

Een uitspraak die mij als voormalig politieman onmiddellijk aanspreekt. Niet omdat ik ineens verstand heb van forensische geneeskunde, maar omdat zorgvuldig kijken, onderzoeken en niet te snel conclusies trekken ook binnen het politiewerk tot de basisbeginselen behoren.

En juist daar wringt kennelijk nog het nodige.

Wemeijer maakt in haar onderzoek duidelijk dat bij ongeveer 98 procent van de overlijdens in Nederland geen obductie plaatsvindt. In haar onderzoek bleek bovendien bij ruim de helft van de onderzochte overlijdens de doodsoorzaak aanvankelijk onbekend.

Dat zijn cijfers die je niet zomaar naast je kop koffie laat liggen.

Natuurlijk betekent dit niet dat ieder overlijden uitgebreid forensisch onderzocht moet worden. Dat zou niet realistisch zijn en bovendien niet noodzakelijk. Maar tussen een overlijden als natuurlijk aanmerken en daadwerkelijk weten waaraan iemand is overleden, zit soms een behoorlijk verschil.

Vanuit mijn politiepraktijk weet ik dat een eerste indruk belangrijk kan zijn, maar dat je daar nooit blind op moet varen. Een aanname is geen bewijs, een vermoeden geen vaststelling en een afgerond proces-verbaal maakt een onderzoek nog niet automatisch compleet.

Bij een plotseling overlijden kunnen medische oorzaken, intoxicaties, erfelijke afwijkingen en soms ook strafbare feiten een rol spelen. Het probleem ontstaat wanneer een eerste verklaring zo vanzelfsprekend lijkt dat niemand nog de moeite neemt om verder te kijken.

Wemeijer noemt in het interview een voorbeeld dat mij bijzonder aanspreekt. Wanneer bij een overledene drugs worden aangetroffen, bestaat het risico dat de intoxicatie al snel als doodsoorzaak wordt beschouwd. Terwijl er mogelijk een andere medische oorzaak aan het overlijden ten grondslag ligt, bijvoorbeeld een erfelijke hartafwijking.

Dan hebben we niet alleen een probleem met de vaststelling van de doodsoorzaak, maar mogelijk ook met de gezondheid van achterblijvende familieleden.

Want wanneer een erfelijke aandoening wordt ontdekt, kunnen familieleden soms tijdig worden onderzocht en behandeld. Daarmee kan onderzoek na een overlijden zelfs bijdragen aan het voorkomen van nieuwe sterfgevallen.

Dat maakt dit onderwerp aanzienlijk groter dan alleen de vraag waaraan iemand is overleden.

En dan de nabestaanden.

Je verliest plotseling een kind, partner, broer of zus en zit met vragen waarop je graag een antwoord wilt hebben. Je verwacht toch dat deskundigen onderzoeken wat er is gebeurd en dat je niet zelf als een soort projectleider achter de feiten moet aanlopen.

Toch blijkt uit het interview dat het initiatief voor aanvullend onderzoek vaak bij nabestaanden ligt. Die weten lang niet altijd welke mogelijkheden er zijn en worden soms ook nog geconfronteerd met de kosten.

Dat vind ik een ongemakkelijke constatering.

Juist op het moment dat mensen behoefte hebben aan duidelijkheid, moeten zij kennelijk zelf uitzoeken welke deuren er geopend kunnen worden en wie daarvoor de rekening betaalt. Alsof het verwerken van een plotseling verlies nog niet ingewikkeld genoeg is.

Ook de beschikbaarheid van forensisch artsen en de financiering van aanvullend onderzoek vormen volgens Wemeijer knelpunten. Daar ligt dus eveneens een verantwoordelijkheid voor de overheid en de betrokken organisaties.

Waar blijft de verbinding met het politiewerk?

Die is er wat mij betreft volop, maar ik wil de verschillende verantwoordelijkheden niet door elkaar halen. De arts beoordeelt het overlijden vanuit medische en forensische deskundigheid, terwijl politie en justitie hun eigen rol hebben wanneer omstandigheden daartoe aanleiding geven.

Bij een niet-natuurlijk of mogelijk verdacht overlijden is samenwerking tussen forensische geneeskunde en politie essentieel. De politie onderzoekt de omstandigheden en verzamelt informatie en sporen die kunnen helpen om de toedracht te reconstrueren.

Maar ook wanneer er aanvankelijk geen aanwijzingen voor een misdrijf zijn, moet de medische beoordeling zorgvuldig blijven. Want een verkeerde aanname kan ertoe leiden dat belangrijke informatie nooit boven tafel komt.

En daar zit voor mij de kern van het verhaal.

We hebben het hier niet over het zoeken naar een schuldige om iemand de rekening te presenteren, maar over waarheidsvinding, medische kennis en respect voor de overledene en de mensen die achterblijven.

Ik ben geen forensisch arts en ga beslist niet op de stoel van de medische deskundigen zitten. Maar na jarenlang politiewerk heb ik wel geleerd dat je met een beetje gezonde achterdocht, een open blik en de bereidheid om door te vragen soms verder komt dan met een snelle conclusie.

Misschien is het ook een kwestie van prioriteiten stellen. We kunnen in Nederland veel regelen, registreren, protocollen schrijven en procedures optuigen, maar uiteindelijk moet het op de werkvloer wel gebeuren. Papier heeft namelijk de vervelende eigenschap dat het geen onderzoek uitvoert.

Het onderzoek van Tess Wemeijer verdient daarom aandacht, niet alleen binnen de medische wereld, maar ook bij politie, justitie en beleidsmakers.

Een overlijden verdient meer dan een administratieve afhandeling. Het verdient een zorgvuldige beoordeling.

En de nabestaanden verdienen het dat serieus wordt gekeken naar de vragen waarmee zij achterblijven. Niet iedere vraag zal een antwoord krijgen, maar dat mag geen reden zijn om het zoeken naar dat antwoord bij voorbaat op te geven.

Zoals Tess Wemeijer terecht stelt: als je niet kijkt, vind je ook niets.

Daar zou ik nog iets aan willen toevoegen: als niemand zich verantwoordelijk voelt om verder te kijken, blijft de waarheid soms gewoon liggen.

En daar mag best eens wat meer aandacht voor komen.


Bronnen en leestips

Oorspronkelijke publicatie: De Limburger, interview door Claire van Dyck met Tess Wemeijer, 14 november 2026. 

zondag 15 november 2026

Inferno op de autosnelweg in 2015

Een brandende vrachtauto op de snelweg – politiewerk houdt niet op bij de grens!

Van de week, 19 januari 2015, heb ik een middagdienst samen met collega Tom. We komen terecht op het bureau in een ogenschijnlijke disco-omgeving. Niet dat er muziek wordt gedraaid met dreunende basboxen, maar we hebben grote werkruimten en er zijn genoeg collega's aanwezig die verbaal gegevens aan het uitwisselen zijn, samengeperst in een melange van ruis en veel te veel decibellen.

Ik krijg snel een computer tot mijn beschikking en we brengen de bureaucratie meteen ernstig in verlegenheid. Nadat we enige vingeroefeningen op het toetsenbord hebben gedaan, gaan we naar buiten, daar waar het politiewerk op ons wacht. We handelen onze opdrachten af en verlenen diverse malen collegiale bijstand. Onder andere bij de aanhouding van een verdachte van een woninginbraak en bij het controleren van een verward persoon op voor onmiddellijk gebruik beschikbare wapens. Andere zaken ben ik inmiddels alweer vergeten vanwege hun beperkte importantie.

Omstreeks 20.00 uur krijgen wij een prioriteitsmelding van een vrachtwagenbrand op de A76, in ons bewakingsgebied. Nadere gegevens zijn bij de meldkamer niet bekend. We rijden met gezwinde spoed, maar voorzichtig, naar de opgegeven locatie.

Op de A76 is echter geen vrachtwagenbrand te bekennen. We rijden linea recta door over Belgisch grondgebied en zien op enkele kilometers afstand van de Nederlandse grens een inferno oplichten. Vlammen, vuur, gloed en rook spuwen vanaf de autosnelweg onverstoord omhoog.

De laatste dagen zijn er veel dreigingen in verband met extremisme en jihadisme. Ik ben bedacht op mogelijke giftige gassen die bij een brand kunnen vrijkomen en houd ook rekening met eventuele bomaanslagen van extremisten, gericht op het ontregelen van de infrastructuur of het zaaien van dood en verderf. 

Ik let op de windrichting en ben kortom alert, met mijn voelsprieten behoorlijk scherp afgesteld.

Tom zit achter het stuur en we wurmen ons over een flinke afstand, enkele kilometers lang, tussen lange linten stilstaande auto's door. Ik realiseer me dat zich in die auto's mensen bevinden die ongetwijfeld ongerust of bang zijn, en mogelijk hulp nodig hebben. De weg voor hen is volledig geblokkeerd door deze fikse vrachtautobrand. Camion in het Frans/Belgisch.

Wij naderen de plek des onheils. Voor ons spuwt het inferno zijn vuur. De brandweer bestrijdt deze allesverzengende, vuurspuwende draak met grof watergeweld uit hun rode hightechbolides. De weerbarstige draak laat zich niet zomaar temmen en gromt en grauwt donkere wolken metershoog de lucht in. De brandweer is standvastig en wijkt geen millimeter. Ik blijf op gepaste afstand, want deze brandweerprofessionals moet je vooral niet voor de voeten lopen.

Van hulpverleners hoor ik dat de chauffeur van de vrachtwagen veilig is. Hij is uitgestapt en wacht op enige afstand van de brand. Op dat moment is hij voor eventuele ambulancehulp nog moeilijk bereikbaar.

Langzaam begint de brandende draak het onderspit te delven. Zijn vlammende tong wordt steeds kleiner en hij sist onder het aanhoudende, ijskoude watergeweld. De brandweer krijgt de situatie onder controle. Het macabere geraamte van wat ooit een vrachtwagen was, blijft uiteindelijk achter op de vluchtstrook.

Ondertussen raak ik in gesprek met een Belgische collega die eveneens ter plaatse is gekomen. In eerste instantie herken ik hem nauwelijks. Hij draagt een blauw petje en een blauw fleecevest met daarop een bijna onzichtbaar opschrift: politie. Wat hem vooral kenmerkt, is het wapen dat hij bij zich draagt: een gevaarlijk ogende Uzi. In België is dit wapenonderdeel destijds eenvoudigweg opgenomen in het politiearsenaal. De combinatie van weinig opsmuk, een blauw tenue en een donker, dodelijk wapen geeft deze politieman een nogal macabere onheilspellende uitstraling.

Dat staat in schril contrast met de kledingdracht van ons. Wij zijn op kilometers afstand goed waarneembaar dankzij onze felgele reflecterende kleding. Je kunt ons onmogelijk missen. Gelijk aan een soort Brandaris voor noodlijdende schepen in een storm oid.

In Nederland is het tot dan toe betrekkelijk rustig geweest op het gebied van terrorisme. In België ligt het gevaar gevoelsmatig dichterbij, maar Nederland ligt eveneens binnen de spanwijdte van het potentiële risico. De Belgische collega vraagt hoe het bij ons geregeld is en heeft daarbij zijn Uzi binnen handbereik.

Ik ga daar niet uitgebreid op in, maar denk zelf dat er nog forse inhaalstappen nodig zijn. Tegelijkertijd stel ik mij de vraag of er eigenlijk wel afdoende wapens bestaan om terrorisme te beantwoorden. Ik denk van niet. Laten we vooral gezond achterdochtig blijven en de angstaanjagende spoken in woord en daad zoveel mogelijk mijden of indien nodig bestrijden met alles wat we hebben ...

Dat lukt in Nederland tot dusverre redelijk goed. Ik hoop dat het zo blijft. Maar ja, de wereld is en blijft een vreemde bol.

Dan valt mij een witte Volkswagenbus op die met ingeschakelde blauwe zwaailichten stilstaat. Er zitten verschillende oudere personen in. Het blijkt dat achterin een gewonde ligt die met spoed naar het ziekenhuis moet, maar zijn weg geblokkeerd ziet door de brand. Enige tijd later is deze auto door ons als enige langs de brand geloodst, op weg naar medische zorg en hopelijk voorspoedig herstel.

Andere mensen stappen uit hun auto en vragen wat er aan de hand is en hoelang het nog gaat duren. Dat is niet te zeggen, antwoorden wij in koor.

Vervolgens krijgen we berichten dat bestuurders in de potdichte file hun auto's keren en spookrijdend terugrijden richting Nederland. De autosnelweg is nog open voor het overige verkeer en het gevaar voor de verkeersveiligheid is bepaald niet gering. Ik regel via onze meldkamer ondersteuning aan de staart van de file, om te voorkomen dat onnozele waaghalzen anderen in gevaar brengen.

Tussentijds kunnen wij niet veel anders doen dan rust brengen onder de verontruste bestuurders en inzittenden. Dan komt mijn belangrijkste wapen van dat moment in beeld. Ik trek mijn Blackberry uit het lederen holster en begin met ijskoude vingers de sociale media te informeren.

Ik plaats enkele berichten over het gevaar en de vrachtwagenbrand en roep automobilisten op vooral niet te gaan spookrijden. Ik weet niet of mijn berichten iedereen bereiken, want ik word voortdurend van het KPN-netwerk gegooid vanwege het ontbreken van voldoende dekking. Pogingen om op het netwerk te blijven lukken slechts gedeeltelijk, maar gelukkig ondersteunen veel mensen mijn berichten en worden ze geretweet en gedeeld.

Voor zover mogelijk blijf ik ondertussen ook de meldkamer informeren.

Tientallen brandweerauto's, ook uit Nederland, Rijkswaterstaat en andere hulpdiensten verlenen bijstand. Daarnaast zijn vanaf het begin twee burgers in gele hesjes bezig om te helpen en de doorgang voor de hulpverlening vrij te houden. Chapeau voor deze mensen, met het verkeers-hart op de goede plek.

Terwijl ik opnieuw een bericht de sociale media in slinger, hoor ik vanuit de tegenovergestelde richting een vreemd metalen geluid. Schuren, klingelen, een harde klap, remmen en nog meer ondefinieerbare geluiden. Vonken vliegen voorbij, vlak langs mij en de vangrail tussen de beide rijbanen.

Het blijkt dat het ramptoerisme de ogen en het stuur van sommige automobilisten als een magneet richting de brand en de blauwe zwaailichten heeft getrokken. De bestuurder van de kinkelende auto heeft volgens mij met een behoorlijke hartverzakking zijn weg, ongetwijfeld trillend, kunnen vervolgen. De auto is ongetwijfeld beschadigd.

Veel bestuurders uit de tegenovergestelde richting rijden langzaam en vooral nieuwsgierig voorbij. Uitsluitend belust op rampbeelden, waarbij ze hun eigen veiligheid en vooral die van hun achteropkomers achteloos uit het oog verliezen. Blijkbaar is een brandend inferno voor sommigen interessanter dan de vraag of ze zelf veilig thuiskomen.

Omstreeks 22.00 uur is er gelukkig weer een rijstrook beschikbaar voor het verkeer richting België.Wij gaan retour Nederland. De file kan worden afgebouwd en er hebben zich gelukkig geen verdere calamiteiten of ongelukken voorgedaan. Wij zijn zichtbaar en vooral dienstbaar aanwezig geweest, tot op aanzienlijke afstand van ons eigen werkgebied, nota bene in België.

Over jurisdictie heeft niemand zich druk gemaakt. Hulp verlenen blijkt maar weer eens internationale business. Geen schietschijf, maar een baken van herkenning voor lotgenoten.

Daarna terug naar business as usual. We geven status 5: einde dienst.

PS: Ik miste wel de matrixborden met de rode kruizen van Rijkswaterstaat Nederland. Zo zie je maar dat ieder land zijn voordelen heeft.



dinsdag 10 november 2026

Het hart als kompas, de praktijk als leermeester

 Vrijdag 16 december 1977 – Mijn beëdiging bij de Rijkspolitie


Ten overstaan van generaal Plattèl, notabene in de sportzaal, met achter mij de klimtouwen als decor ...

Een jonge diender, met werkelijk geen idee wat hem allemaal te wachten stond. Sportief, loyaal en vooral een praktijkman. Oplossingsgericht denken, snel en adequaat handelen, zowel non-verbaal als verbaal, waren eigenschappen die mij goed lagen en die tijdens mijn loopbaan regelmatig van pas zouden komen.

Mijn opleidingen en trainingen in zelfverdediging, judo en pugilisme (boksen) hebben daar beslist aan bijgedragen. Ze gaven mij zelfvertrouwen, lichaamsbeheersing en gevoel voor timing, maar vooral ook de rust om in lastige situaties niet meteen onder de indruk te raken. Je leert immers niet alleen hoe je moet handelen, maar ook wanneer je dat beter even niet kunt doen.


Mijn hart gaf me doorgaans de weg aan en wees me de richting die ik wilde inslaan. Goedschiks indien mogelijk, kwaadschiks als het echt niet anders kon.

Niet vanuit machtsvertoon, maar vanuit overtuiging, verantwoordelijkheid en de bereidheid om door te pakken wanneer de situatie daarom vroeg. Menselijk waar mogelijk, resoluut waar noodzakelijk. Dat was voor mij geen aangeleerde slogan, maar vooral een manier van werken.



Juist bij bijzondere, ingewikkelde en soms lastige interventies kwamen mensenkennis, inschattingsvermogen en de juiste benadering goed van pas. Niet alles stond in de boeken en niet iedere situatie liet zich met een protocol oplossen. Soms moest je vertrouwen op je ervaring, je intuïtie en vooral je gezonde verstand.

Ik heb veel geleerd op straat, van collega's en vooral van de mensen die ik tijdens mijn loopbaan tegenkwam. Iedere periode, iedere functie en iedere ontmoeting droeg op haar eigen manier bij aan mijn ontwikkeling als politieman en als mens.

Die jonge diender uit december 1977 had nog een lange weg te gaan. Tot 1 januari 2021 om precies te zijn. En wat voor een weg ...



Nabrander – Een duwtje in de juiste richting, met grote gevolgen.

Er is nog iemand die ik in dit verhaal absoluut niet mag vergeten. Mijn toenmalige vriendin en inmiddels al heel wat jaren mijn echtgenote, Carla.

Het was namelijk haar idee om mij aan te moedigen te solliciteren bij de politie. Zij zag in mij een politieman en was ervan overtuigd dat dit beroep uitstekend bij mij zou passen. Zelf had ik die stap op dat moment nog niet zo nadrukkelijk voor ogen, maar haar vertrouwen in mij gaf uiteindelijk de doorslag.

En wat heeft ze dat goed gezien! Achteraf kan ik alleen maar zeggen dat ze een bijzonder scherp oog had voor mijn karakter, mijn instelling en de manier waarop ik met mensen omging.

Na een behoorlijk zwaar opleidingsjaar mocht ik uiteindelijk het beroep gaan uitoefenen dat mij zoveel jaren zou blijven boeien. Een loopbaan waarin ik mezelf kon ontwikkelen, mijn sportieve achtergrond en praktische instelling kon benutten en vooral veel voor mensen kon betekenen. Met alle mooie, moeilijke, bijzondere en soms ook confronterende momenten die daarbij hoorden.

Als ik terugkijk op die 44 jaren bij de politie, besef ik des te meer hoe bepalend haar advies is geweest. Soms hoeft iemand zelf nog niet precies te weten waar zijn toekomst ligt, zolang iemand anders maar in je mogelijkheden gelooft.

Carla, je hebt destijds niet alleen een goede suggestie gedaan, maar misschien wel een van de belangrijkste richtingen in mijn leven aangegeven. Wat heeft dat een mooi vervolg gekregen. Daar ben ik je nog altijd dankbaar voor.

En misschien is dat wel het mooiste van alles: jij zag destijds al een politieman in mij, terwijl ik dat zelf nog niet zo duidelijk voor ogen had. Na al die jaren ken jij mij misschien nog wel beter dan ik mezelf ken. En dat zegt eigenlijk genoeg. ❤️











zondag 8 november 2026

De fietser en zijn natuur

 

De eenzame fietser 

Er bestaat een mooi geluid dat eigenlijk geen geluid is. De stilte. Sereen, bijna betoverend, met alleen het zachte geruis van de banden op het pad en het ritmische trappen op de pedalen als begeleiding. De fietser doolt door een landschap dat zich langzaam prijsgeeft aan de ogen, weer of geen weer, against all odds.

Hoe meer je trapt, hoe meer je lichaam meewerkt. De gelukshormonen komen vrij, de conditie krijgt een duwtje in de goede richting en ondertussen worden je ogen als het ware de richtpunten in al dit moois. Je hoeft niet eens precies te weten waar je naartoe gaat, want soms is juist het onbekende doel de grootste beloning.

En dan ineens is daar zo'n tafereel. Een mysterieuze bosweg, verkleurde bomen, een waas van mist en misschien een vleugje sneeuw dat het landschap een bijna sprookjesachtige uitstraling geeft. Soms kom je zo'n beeld toevallig tegen op een foto, zoals mij zojuist gebeurde, waarna je gedachten ermee aan de haal gaan. Op andere momenten ben je gewoon onderweg, de omgeving aan het verkennen, en doemt zo'n decor plotseling voor je op. Alsof iemand even het gordijn opentrekt en je een kijkje gunt in een andere wereld.

Het lijkt op een verdwijnende polaroidfoto, waarvan de contouren langzaam vervagen, maar die zich des te nadrukkelijker in je gedachten nestelt. Je blijft erover mijmeren en ergens diep vanbinnen vraagt je wezen om meer. Om opnieuw op pad te gaan, om vaker zulke plekken te zoeken en je te laten verrassen door wat de natuur onderweg in petto heeft.

Vinden is soms lastig, maar ze zijn werkelijk niet ver weg. Het steeds wisselende weer en de seizoenen doen hun eigen duit in het zakje. Geen dag is hetzelfde en hetzelfde landschap kan morgen zomaar een heel ander verhaal vertellen.

Je kunt deze plekken ruiken, voelen en zien. Ze prikkelen de verbeelding en laten de werkelijkheid soms moeiteloos overgaan in fantasie.

Misschien is dat wel de grootste rijkdom van fietsen: niet alleen de kilometers die je maakt, maar vooral de momenten die je onderweg cadeau krijgt.

Een beetje verdwalen, veel verwonderen en met een hoofd vol indrukken weer thuiskomen. 

Geen finishlijn, stopwatch of prestatielijst die vertelt hoe goed je bezig bent. Soms is gewoon onderweg zijn al de mooiste prestatie.

donderdag 5 november 2026

Weerstand pareren

Het leven deelt soms flinke klappen uit. Tegenslag, teleurstellingen, weerstand en momenten waarop je jezelf afvraagt waar je in vredesnaam nog de energie vandaan moet halen.

Maar juist dan wordt karakter gevormd!

De underdog weet wat vechten is. Niet omdat hij altijd wint, maar omdat hij weigert zich zomaar gewonnen te geven. Waar anderen afhaken, zet hij nog een stap. Waar anderen twijfelen, zoekt hij naar mogelijkheden. En waar anderen alleen obstakels zien, ziet hij een nieuwe uitdaging.

Onderschat jezelf nooit. Je kunt meer dan je denkt, je bent sterker dan je soms voelt en je hebt meer doorzettingsvermogen in huis dan je zelf vermoedt.

Dus als het leven je weer eens tegen de muur zet: recht je rug, pak je handschoenen en ga door. Niet om anderen iets te bewijzen, maar vooral om jezelf niet tekort te doen.

De underdog hoeft niet de favoriet te zijn. Hij moet alleen weigeren op te geven!

vrijdag 30 oktober 2026

Opiniestuk: Bloed en gebalde vuisten in de Zorg

 

Bron L1 Nieuws ...

Limburgse ziekenhuizen zien agressie verharden: ziekenhuisverbod voor tien mensen 

https://www.l1nieuws.nl/nieuws/3241839/limburgse-ziekenhuizen-zien-agressie-verharden-ziekenhuisverbod-voor-tien-mensen?at_medium=sharing&at_campaign=sharedArticle #l1nieuws

Een ziekenhuisverbod klinkt daadkrachtig, maar wie gaat het handhaven?

Aan de schandpaal ermee. Benoem man, vrouw en paard. En stop met het eindeloos wegkijken, relativeren en doorschuiven van verantwoordelijkheden.

De berichten over de toenemende agressie in Limburgse ziekenhuizen zijn opnieuw aanleiding om een discussie te voeren die allang niet meer vrijblijvend kan zijn. Zorgverleners krijgen steeds vaker te maken met intimidatie, bedreigingen en agressief gedrag. Inmiddels hebben tien personen een ziekenhuisverbod gekregen. Een maatregel die op het eerste gezicht daadkrachtig klinkt, maar bij mij direct een andere vraag oproept: hoe gaan we dat in de praktijk handhaven?

Een ziekenhuis is geen plek waar medewerkers dagelijks op hun hoede moeten zijn voor patiënten of bezoekers die menen dat de wereld om hen draait. Verpleegkundigen, artsen, beveiligers en andere medewerkers zijn daar om zorg te verlenen. Niet om als maatschappelijk afvoerputje te fungeren voor frustratie, onmacht, opgefokte emoties of een gebrek aan zelfbeheersing.

Een verbod op papier is nog geen bescherming in de praktijk.

Wie controleert of iemand met een ziekenhuisverbod daadwerkelijk buiten de deur blijft? Wie grijpt in wanneer iemand zich toch weer meldt? Is er voldoende beveiliging? En wat gebeurt er wanneer iemand het verbod bewust negeert? Wordt er dan direct opgetreden of begint opnieuw een langdurig traject waarin iedereen naar elkaar kijkt?

We kennen inmiddels het patroon: er wordt een incident gemeld, er volgt overleg, er wordt beleid gemaakt en er verschijnen mooie woorden in een persbericht. Ondertussen moet het personeel de volgende dienst gewoon weer draaien. De praktijk laat zich niet wegorganiseren met een beleidsnota.

Noem man, vrouw en paard.

We moeten ook af van de neiging om ieder gevoelig onderwerp bij voorbaat te vermijden. Wanneer bepaalde achtergronden, sociale omstandigheden, opvoeding of culturele opvattingen aantoonbaar een rol spelen bij agressief gedrag, moet dat bespreekbaar zijn. Niet om complete bevolkingsgroepen weg te zetten, maar juist om problemen eerlijk te kunnen benoemen en gericht aan te pakken.

Als het al een cultuurdingetje is! Cultuur mag nooit een vrijbrief zijn om bedreiging, intimidatie of geweld te rechtvaardigen. Respect voor verschillen betekent niet dat we onze eigen maatschappelijke normen en grenzen maar moeten laten varen. Wie in Nederland gebruikmaakt van de zorg, mag verwachten dat hij geholpen wordt, maar daar staat ook tegenover dat medewerkers met respect worden behandeld.

En dan de rol van politie, justitie en rechtspraak.

Ook daar ligt een verantwoordelijkheid. Procedures die eindeloos voortslepen, dragen niet bij aan het vertrouwen dat overtredingen daadwerkelijk consequenties hebben. Natuurlijk moet iedereen recht hebben op een zorgvuldige behandeling van zijn zaak, maar zorgvuldigheid mag geen synoniem worden voor traagheid. Slachtoffers en medewerkers moeten niet jarenlang het gevoel houden dat hun zaak ergens onder op een stapel is verdwenen.

Maak duidelijk wat de gevolgen zijn van bedreiging, mishandeling en agressie. Treed op waar dat nodig is en zorg voor een voortvarende afhandeling. Niet alleen wanneer een incident toevallig de krant haalt, maar consequent en structureel.

Daarbij hoort ook dat ziekenhuisbesturen hun verantwoordelijkheid nemen. Zorg voor voldoende beveiliging, duidelijke protocollen, goede aangiftebegeleiding en ondersteuning van medewerkers die met agressie te maken krijgen. Laat personeel niet zelf uitzoeken hoe het verder moet nadat het slachtoffer is geworden van bedreiging of geweld.

We moeten vooral stoppen met het normaliseren van abnormaal gedrag. Een boze patiënt is iets anders dan iemand die bewust intimideert, bedreigt of geweld gebruikt. Dat onderscheid moet helder blijven.

Het ziekenhuisverbod kan een nuttig instrument zijn, maar alleen wanneer het onderdeel is van een aanpak die daadwerkelijk wordt uitgevoerd. Met duidelijke verantwoordelijkheden, snelle interventies en consequenties die niet bij mooie woorden blijven steken.

Wie zorgverleners bedreigt of aanvalt, moet merken dat de samenleving daar een duidelijke grens trekt. Zonder mitsen, maren of eindeloze excuses.

Want uiteindelijk is de vraag heel eenvoudig: wie beschermt de mensen die iedere dag klaarstaan om voor anderen te zorgen?

Dat zou geen discussie meer mogen zijn.

donderdag 29 oktober 2026

Het publiekelijke domein lezen als een soort van boksring

 

🥊 Slagkracht begint bij de grond, maar boksen doe je met je hoofd

Mijn ervaring als amateur-wedstrijdbokser, naar aanleiding van de afbeelding over de opbouw van slagkracht.

De afbeelding (gekopieerd van Instagram zette mij aan het denken met een bruggetje naar het publieke domein met vele overeenkomsten) laat zien dat een harde stoot niet uitsluitend uit de arm komt, maar dat het hele lichaam eraan meewerkt. De benen leveren een bijdrage aan de krachtontwikkeling, de romp helpt de kracht over te brengen en de arm brengt de stoot uiteindelijk naar zijn doel. 

De exacte percentages die op zulke afbeeldingen worden genoemd, moet je overigens met enige voorzichtigheid bekijken, want de verdeling is afhankelijk van de techniek en de manier waarop de slagkracht wordt gemeten.

Als voormalig amateur-wedstrijdbokser herken ik vooral het belang van die samenwerking tussen kracht, techniek en lichaamscontrole. Mijn eigen stijl was altijd southpaw, met rechts voor en links achter, en mijn sterke punten lagen in het terugboksen, ontwijken en counteren. 

Ik probeerde mijn tegenstander te lezen, zijn aanvallen te herkennen en op het juiste moment toe te slaan, in plaats van uitsluitend op kracht de strijd aan te gaan.

Ook wanneer ik onder druk kwam te staan of tegen de touwen werd gedreven, was het zaak om niet zomaar vastgezet te worden. Met goed voetenwerk, overzicht en de juiste timing kon ik proberen ruimte te creëren en het initiatief weer over te nemen. Mijn linkshandige houding maakte het voor sommige orthodoxe tegenstanders bovendien lastiger om hun vertrouwde aanvalspatronen toe te passen.

Want slagkracht is één ding, maar weten wanneer, hoe en vanuit welke positie je die kracht gebruikt, is een heel ander verhaal. Een technisch goede bokser gebruikt niet alleen zijn lichaam efficiënt, maar begrijpt ook afstand, timing en het gedrag van zijn tegenstander.

Dat is wat ik zelf mooi vond aan de bokssport: de combinatie van fysieke kracht en tactisch inzicht, waarbij niet altijd degene met de hardste stoot de slimste bokser is.

Uiteindelijk draait het om de samenwerking tussen lichaam en verstand. De benen leveren de basis, de romp helpt de kracht over te brengen en de armen maken de beweging af, maar ringinzicht bepaalt mede of je op het juiste moment toeslaat.

Hard slaan is een kwaliteit; weten wanneer je moet slaan, ontwijken of counteren, dát is de kunst van het boksen. 🥊

Ps in mijn loopbaan bij de politie deed ik niet anders dan lezen en inschatten van situaties.