Het hart als kompas, de praktijk als leermeester

 

December 1977 – Mijn beëdiging bij de Rijkspolitie, ten overstaan van generaal Plattèl.

Een jonge diender, met geen idee wat hem allemaal te wachten stond. Sportief, loyaal en vooral een praktijkman. Oplossingsgericht denken, snel en adequaat handelen, zowel non-verbaal als verbaal, waren eigenschappen die mij goed lagen.

Mijn opleidingen in zelfverdediging, judo en pugilisme (boksen) hebben daar beslist aan bijgedragen. Ze gaven mij zelfvertrouwen, lichaamsbeheersing en gevoel voor timing, maar vooral ook de rust om in lastige situaties niet meteen onder de indruk te raken.

Mijn hart gaf me doorgaans de weg aan en wees me de richting die ik wilde inslaan. Goedschiks indien mogelijk, kwaadschiks als het echt niet anders kon.

 Niet vanuit machtsvertoon, maar vanuit overtuiging, verantwoordelijkheid en de bereidheid om door te pakken wanneer de situatie daarom vroeg. Menselijk waar mogelijk, resoluut waar noodzakelijk.

Juist bij bijzondere, ingewikkelde en soms lastige mensendingen kwamen mensenkennis, inschattingsvermogen en de juiste benadering goed van pas. Niet alles stond in de boeken en niet iedere situatie liet zich met een protocol oplossen.

Ik heb veel geleerd op straat, van collega's en vooral van de mensen die ik tijdens mijn loopbaan tegenkwam.

Die jonge diender uit december 1977 had nog een lange weg te gaan. Tot 1 januari 2021 om precies te zijn. En wat voor een weg!

De fietser en zijn natuur

 

De eenzame fietser 

Er bestaat een mooi geluid dat eigenlijk geen geluid is. De stilte. Sereen, bijna betoverend, met alleen het zachte geruis van de banden op het pad en het ritmische trappen op de pedalen als begeleiding. De fietser doolt door een landschap dat zich langzaam prijsgeeft aan de ogen, weer of geen weer, against all odds.

Hoe meer je trapt, hoe meer je lichaam meewerkt. De gelukshormonen komen vrij, de conditie krijgt een duwtje in de goede richting en ondertussen worden je ogen als het ware de richtpunten in al dit moois. Je hoeft niet eens precies te weten waar je naartoe gaat, want soms is juist het onbekende doel de grootste beloning.

En dan ineens is daar zo'n tafereel. Een mysterieuze bosweg, verkleurde bomen, een waas van mist en misschien een vleugje sneeuw dat het landschap een bijna sprookjesachtige uitstraling geeft. Soms kom je zo'n beeld toevallig tegen op een foto, zoals mij zojuist gebeurde, waarna je gedachten ermee aan de haal gaan. Op andere momenten ben je gewoon onderweg, de omgeving aan het verkennen, en doemt zo'n decor plotseling voor je op. Alsof iemand even het gordijn opentrekt en je een kijkje gunt in een andere wereld.

Het lijkt op een verdwijnende polaroidfoto, waarvan de contouren langzaam vervagen, maar die zich des te nadrukkelijker in je gedachten nestelt. Je blijft erover mijmeren en ergens diep vanbinnen vraagt je wezen om meer. Om opnieuw op pad te gaan, om vaker zulke plekken te zoeken en je te laten verrassen door wat de natuur onderweg in petto heeft.

Vinden is soms lastig, maar ze zijn werkelijk niet ver weg. Het steeds wisselende weer en de seizoenen doen hun eigen duit in het zakje. Geen dag is hetzelfde en hetzelfde landschap kan morgen zomaar een heel ander verhaal vertellen.

Je kunt deze plekken ruiken, voelen en zien. Ze prikkelen de verbeelding en laten de werkelijkheid soms moeiteloos overgaan in fantasie.

Misschien is dat wel de grootste rijkdom van fietsen: niet alleen de kilometers die je maakt, maar vooral de momenten die je onderweg cadeau krijgt.

Een beetje verdwalen, veel verwonderen en met een hoofd vol indrukken weer thuiskomen. 

Geen finishlijn, stopwatch of prestatielijst die vertelt hoe goed je bezig bent. Soms is gewoon onderweg zijn al de mooiste prestatie.

Weerstand pareren

Het leven deelt soms flinke klappen uit. Tegenslag, teleurstellingen, weerstand en momenten waarop je jezelf afvraagt waar je in vredesnaam nog de energie vandaan moet halen.

Maar juist dan wordt karakter gevormd!

De underdog weet wat vechten is. Niet omdat hij altijd wint, maar omdat hij weigert zich zomaar gewonnen te geven. Waar anderen afhaken, zet hij nog een stap. Waar anderen twijfelen, zoekt hij naar mogelijkheden. En waar anderen alleen obstakels zien, ziet hij een nieuwe uitdaging.

Onderschat jezelf nooit. Je kunt meer dan je denkt, je bent sterker dan je soms voelt en je hebt meer doorzettingsvermogen in huis dan je zelf vermoedt.

Dus als het leven je weer eens tegen de muur zet: recht je rug, pak je handschoenen en ga door. Niet om anderen iets te bewijzen, maar vooral om jezelf niet tekort te doen.

De underdog hoeft niet de favoriet te zijn. Hij moet alleen weigeren op te geven!

Opiniestuk: Bloed en gebalde vuisten in de Zorg

 

Bron L1 Nieuws ...

Limburgse ziekenhuizen zien agressie verharden: ziekenhuisverbod voor tien mensen 

https://www.l1nieuws.nl/nieuws/3241839/limburgse-ziekenhuizen-zien-agressie-verharden-ziekenhuisverbod-voor-tien-mensen?at_medium=sharing&at_campaign=sharedArticle #l1nieuws

Een ziekenhuisverbod klinkt daadkrachtig, maar wie gaat het handhaven?

Aan de schandpaal ermee. Benoem man, vrouw en paard. En stop met het eindeloos wegkijken, relativeren en doorschuiven van verantwoordelijkheden.

De berichten over de toenemende agressie in Limburgse ziekenhuizen zijn opnieuw aanleiding om een discussie te voeren die allang niet meer vrijblijvend kan zijn. Zorgverleners krijgen steeds vaker te maken met intimidatie, bedreigingen en agressief gedrag. Inmiddels hebben tien personen een ziekenhuisverbod gekregen. Een maatregel die op het eerste gezicht daadkrachtig klinkt, maar bij mij direct een andere vraag oproept: hoe gaan we dat in de praktijk handhaven?

Een ziekenhuis is geen plek waar medewerkers dagelijks op hun hoede moeten zijn voor patiënten of bezoekers die menen dat de wereld om hen draait. Verpleegkundigen, artsen, beveiligers en andere medewerkers zijn daar om zorg te verlenen. Niet om als maatschappelijk afvoerputje te fungeren voor frustratie, onmacht, opgefokte emoties of een gebrek aan zelfbeheersing.

Een verbod op papier is nog geen bescherming in de praktijk.

Wie controleert of iemand met een ziekenhuisverbod daadwerkelijk buiten de deur blijft? Wie grijpt in wanneer iemand zich toch weer meldt? Is er voldoende beveiliging? En wat gebeurt er wanneer iemand het verbod bewust negeert? Wordt er dan direct opgetreden of begint opnieuw een langdurig traject waarin iedereen naar elkaar kijkt?

We kennen inmiddels het patroon: er wordt een incident gemeld, er volgt overleg, er wordt beleid gemaakt en er verschijnen mooie woorden in een persbericht. Ondertussen moet het personeel de volgende dienst gewoon weer draaien. De praktijk laat zich niet wegorganiseren met een beleidsnota.

Noem man, vrouw en paard.

We moeten ook af van de neiging om ieder gevoelig onderwerp bij voorbaat te vermijden. Wanneer bepaalde achtergronden, sociale omstandigheden, opvoeding of culturele opvattingen aantoonbaar een rol spelen bij agressief gedrag, moet dat bespreekbaar zijn. Niet om complete bevolkingsgroepen weg te zetten, maar juist om problemen eerlijk te kunnen benoemen en gericht aan te pakken.

Als het al een cultuurdingetje is! Cultuur mag nooit een vrijbrief zijn om bedreiging, intimidatie of geweld te rechtvaardigen. Respect voor verschillen betekent niet dat we onze eigen maatschappelijke normen en grenzen maar moeten laten varen. Wie in Nederland gebruikmaakt van de zorg, mag verwachten dat hij geholpen wordt, maar daar staat ook tegenover dat medewerkers met respect worden behandeld.

En dan de rol van politie, justitie en rechtspraak.

Ook daar ligt een verantwoordelijkheid. Procedures die eindeloos voortslepen, dragen niet bij aan het vertrouwen dat overtredingen daadwerkelijk consequenties hebben. Natuurlijk moet iedereen recht hebben op een zorgvuldige behandeling van zijn zaak, maar zorgvuldigheid mag geen synoniem worden voor traagheid. Slachtoffers en medewerkers moeten niet jarenlang het gevoel houden dat hun zaak ergens onder op een stapel is verdwenen.

Maak duidelijk wat de gevolgen zijn van bedreiging, mishandeling en agressie. Treed op waar dat nodig is en zorg voor een voortvarende afhandeling. Niet alleen wanneer een incident toevallig de krant haalt, maar consequent en structureel.

Daarbij hoort ook dat ziekenhuisbesturen hun verantwoordelijkheid nemen. Zorg voor voldoende beveiliging, duidelijke protocollen, goede aangiftebegeleiding en ondersteuning van medewerkers die met agressie te maken krijgen. Laat personeel niet zelf uitzoeken hoe het verder moet nadat het slachtoffer is geworden van bedreiging of geweld.

We moeten vooral stoppen met het normaliseren van abnormaal gedrag. Een boze patiënt is iets anders dan iemand die bewust intimideert, bedreigt of geweld gebruikt. Dat onderscheid moet helder blijven.

Het ziekenhuisverbod kan een nuttig instrument zijn, maar alleen wanneer het onderdeel is van een aanpak die daadwerkelijk wordt uitgevoerd. Met duidelijke verantwoordelijkheden, snelle interventies en consequenties die niet bij mooie woorden blijven steken.

Wie zorgverleners bedreigt of aanvalt, moet merken dat de samenleving daar een duidelijke grens trekt. Zonder mitsen, maren of eindeloze excuses.

Want uiteindelijk is de vraag heel eenvoudig: wie beschermt de mensen die iedere dag klaarstaan om voor anderen te zorgen?

Dat zou geen discussie meer mogen zijn.

Het publiekelijke domein lezen als een soort van boksring

 

🥊 Slagkracht begint bij de grond, maar boksen doe je met je hoofd

Mijn ervaring als amateur-wedstrijdbokser, naar aanleiding van de afbeelding over de opbouw van slagkracht.

De afbeelding (gekopieerd van Instagram zette mij aan het denken met een bruggetje naar het publieke domein met vele overeenkomsten) laat zien dat een harde stoot niet uitsluitend uit de arm komt, maar dat het hele lichaam eraan meewerkt. De benen leveren een bijdrage aan de krachtontwikkeling, de romp helpt de kracht over te brengen en de arm brengt de stoot uiteindelijk naar zijn doel. 

De exacte percentages die op zulke afbeeldingen worden genoemd, moet je overigens met enige voorzichtigheid bekijken, want de verdeling is afhankelijk van de techniek en de manier waarop de slagkracht wordt gemeten.

Als voormalig amateur-wedstrijdbokser herken ik vooral het belang van die samenwerking tussen kracht, techniek en lichaamscontrole. Mijn eigen stijl was altijd southpaw, met rechts voor en links achter, en mijn sterke punten lagen in het terugboksen, ontwijken en counteren. 

Ik probeerde mijn tegenstander te lezen, zijn aanvallen te herkennen en op het juiste moment toe te slaan, in plaats van uitsluitend op kracht de strijd aan te gaan.

Ook wanneer ik onder druk kwam te staan of tegen de touwen werd gedreven, was het zaak om niet zomaar vastgezet te worden. Met goed voetenwerk, overzicht en de juiste timing kon ik proberen ruimte te creëren en het initiatief weer over te nemen. Mijn linkshandige houding maakte het voor sommige orthodoxe tegenstanders bovendien lastiger om hun vertrouwde aanvalspatronen toe te passen.

Want slagkracht is één ding, maar weten wanneer, hoe en vanuit welke positie je die kracht gebruikt, is een heel ander verhaal. Een technisch goede bokser gebruikt niet alleen zijn lichaam efficiënt, maar begrijpt ook afstand, timing en het gedrag van zijn tegenstander.

Dat is wat ik zelf mooi vond aan de bokssport: de combinatie van fysieke kracht en tactisch inzicht, waarbij niet altijd degene met de hardste stoot de slimste bokser is.

Uiteindelijk draait het om de samenwerking tussen lichaam en verstand. De benen leveren de basis, de romp helpt de kracht over te brengen en de armen maken de beweging af, maar ringinzicht bepaalt mede of je op het juiste moment toeslaat.

Hard slaan is een kwaliteit; weten wanneer je moet slaan, ontwijken of counteren, dát is de kunst van het boksen. 🥊

Ps in mijn loopbaan bij de politie deed ik niet anders dan lezen en inschatten van situaties.

🌘Tussen de dood en carnaval

Een verhaal uit de politiepraktijk

Belast met de afhandeling van incidenten sta ik samen met mijn collega Henny in de spagaat van het leven, met aan de ene kant de dood en aan de andere kant carnaval, waar wordt gelald, gebrald en sjpass gemaakt. Een grotere tegenstelling is nauwelijks denkbaar, maar voor politiemensen is het nu eenmaal de werkelijkheid waarin we werken.

Nadat wij ons bij de meldkamer hebben aangemeld met roepnummer 33.04, lijkt het alsof men daar onze komst heeft afgewacht om ons meteen aan het werk te zetten. Geen probleem, want we zijn paraat.

We worden direct gestuurd naar een adres waar een overledene is aangetroffen. De aanwezige huisarts heeft de politie gealarmeerd vanwege een niet-natuurlijke dood en onze komst wordt met smart afgewacht. Ook de officier van dienst politie (OvD-P) rijdt in onze kielzog mee.

Bij iedere politieman of -vrouw gaan de gedachten bij zo'n melding terug naar eerdere situaties waarin mensen overleden zijn aangetroffen. Mannen, vrouwen, kinderen en verkeersslachtoffers, zowel natuurlijke als niet-natuurlijke overlijdens. Ook de gruwelijke gevolgen van zelfdodingen en de mensen die al lange tijd dood in hun woning blijken te liggen, zonder dat iemand hen kennelijk heeft gemist, behoren tot de minder fraaie kanten van ons dagelijkse werk.

Mijn eerste confrontatie met een overledene als politieman, lang geleden, betrof een oude, eenzame man die zich met een hondenriem aan een deurklink had verhangen. Hij zat op de vloer, in een houding die een beeld van eenzaamheid en verstilling opriep. Hij was dood en had kennelijk geen uitweg meer gezien in het leven. Dat beeld blijft je bij, ook wanneer je later nog veel meer overlijdens meemaakt.

Dit hoort bij ons vak en gaandeweg leer je ermee om te gaan, al betekent dat natuurlijk niet dat alles je koud laat. Privéomstandigheden kunnen ervoor zorgen dat politiemensen, net als ieder ander mens, op een bepaald moment minder kunnen hebben. Daarom is het belangrijk dat we een antenne voor elkaar ontwikkelen en openstaan voor collegiale bijstand wanneer die nodig is. We proberen professioneel te blijven, maar achter het uniform zit gelukkig nog altijd een mens van vlees en bloed.

De eerste prioriteit bij een niet-natuurlijk overlijden is vaststellen of er mogelijk een misdrijf in het spel is. Dat betekent dat de Forensische Opsporing ter plaatse komt en samen met een forensisch arts onderzoek verricht. Pas wanneer de noodzakelijke onderzoeken zijn afgerond en de bevoegde instanties toestemming hebben gegeven, kan het lichaam worden vrijgegeven voor de verdere afhandeling.

In deze casus ligt de vrouw op haar bed in de slaapkamer. Ze is niet op natuurlijke wijze overleden. De omstandigheden waaronder ze wordt aangetroffen, zijn bepaald niet fraai en vormen een schok voor haar kind, dat bij moeder is gaan kijken. De vrouw heeft iets op papier geschreven.

Euthanasie blijkt voor haar kennelijk een halte te ver te zijn geweest. We treffen wel iets anders aan, maar geen pil van Drion. Het blijft triest om met zo'n situatie geconfronteerd te worden, vooral wanneer je ziet wat het overlijden met de achterblijvers doet.

We zetten de slaapkamer af en zorgen ervoor dat niemand de ruimte betreedt zolang de Forensische Opsporing haar onderzoek nog niet heeft uitgevoerd. Ondertussen komen meer familieleden naar het adres.

Wij krijgen tal van emotionele vragen voorgelegd. Tegelijkertijd proberen we zoveel mogelijk informatie te verzamelen over de omstandigheden en het tijdstip waarop de vrouw voor het laatst in leven is gezien of contact heeft gehad met anderen. We komen daarmee een heel eind, al vraagt het de nodige aandacht om in deze emotionele situatie zowel het onderzoek als de familie niet uit het oog te verliezen.

Na het onderzoek blijkt gelukkig dat er geen misdrijf in het spel is. Na tussenkomst van de officier van justitie en de beoordeling door de forensisch arts wordt het lichaam vrijgegeven. De arts verstrekt de verklaring van geen bezwaar tegen begraven of cremeren, waarmee de volgende stap in de afhandeling mogelijk wordt.

Ons werk zit er formeel op en eigenlijk zouden we kunnen vertrekken. De nabestaanden moeten vervolgens zelf de noodzakelijke zorg en assistentie voor de uitvaart regelen. Maar we besluiten, zonder dat iemand ons daarom vraagt, om voorlopig te blijven en te helpen waar dat nodig is.

Tijdens het forensisch onderzoek zijn wij bij de familie gebleven. We zien hoe het kind en de overige familieleden afhankelijk zijn van maatschappelijke instanties om hun weg in het dagelijks leven te vinden. De zelfredzaamheid lijkt gering, wat de situatie er niet eenvoudiger op maakt. Triest, maar het is wat we op dat moment waarnemen.

We proberen een begrafenisonderneming te achterhalen, maar ondanks talrijke telefoontjes en het doorspitten van de beschikbare polissen krijgen we geen bedrijf te pakken dat de noodzakelijke hulp onmiddellijk kan bieden.

Uiteindelijk lukt het via onze eigen meldkamer, waarvoor alle lof, om een begrafenisonderneming bereid te vinden de honneurs waar te nemen en direct assistentie te verlenen. Daarmee is tenminste een eerste praktische zorg uit handen genomen. Of deze familie voldoende ondersteuning zal krijgen om het overlijden te verwerken, blijft op dat moment een navrante vraag.

Via de meldkamer regel ik ook de inzet van Slachtofferhulp. Dagen later ontvang ik per e-mail bericht dat er al contact is gelegd en dat er later die week een gesprek zal plaatsvinden. Ook met andere maatschappelijke instanties zijn inmiddels lijnen uitgezet, zodat verdere hulp hopelijk niet uitblijft.

Het blijft opmerkelijk dat dit allemaal op gang komt terwijl het carnaval is en bij veel instanties de personele bezetting beperkt is. Bij de politie gaat het werk ondertussen gewoon door. Wij zijn immers 24 uur per dag, zeven dagen per week waakzaam en alert, maar in deze casus vooral dienstbaar en hulpverlenend.

Dat voelt menselijk en dat voelt goed. Niet omdat we daarmee de wereld kunnen veranderen, maar omdat we op een kwetsbaar moment iets voor mensen kunnen betekenen die het op dat moment zelf nauwelijks meer weten.

Daarna vertrekken we naar de volgende meldingen en werkzaamheden. Ook dat is nu eenmaal de werkelijkheid van ons vak: het ene incident is nog niet goed en wel afgerond of het volgende dient zich alweer aan.

Buiten gekomen moeten we eerst terug naar het bureau om alles op papier te zetten. Ook dat hoort erbij. We gaan bovendien iets eten, want het is inmiddels al lang etenstijd geweest.

Wanneer we ergens stoppen om voor mijn collega eten te halen, kijk ik door het grote raam naar een stevige flat van vier woonlagen met grote balkons aan de overkant. Plotseling komt een herinnering naar boven.

Vlak voor Kerstmis 2014 ben ik daar, als een soort legale geveltoerist, over meerdere balkons geklommen om toegang te krijgen tot een woning. Daar trof ik een eenzame man aan die al enige tijd dood, koud en alleen in zijn woning lag. De balkondeur stond al enkele dagen open, iets wat de bewoner normaal gesproken nooit deed. Een verontruste melder had daarom contact opgenomen met de politie.

Ook voor de nabestaanden van deze man heb ik destijds de nodige werkzaamheden verricht die strikt genomen niet tot het reguliere politiewerk behoorden. Toch waren ze nodig. Soms moet je verder kijken dan je formele taakomschrijving wanneer je ziet dat mensen hulp nodig hebben en er op dat moment niemand anders is die de eerste stappen kan zetten.

Mooi dat dit kan en mag, maar ook dat van politiemensen kennelijk wordt verwacht dat zij zich niet beperken tot het afvinken van hun takenlijst. Dienstbaarheid is tenslotte meer dan een proces-verbaal opmaken en vervolgens de deur achter je dichttrekken.

Met het eten gaan we op weg naar het bureau. Onderweg komen we tal van carnavalisten tegen die verkleed en geschminkt, sommigen duidelijk aangeschoten door de nodige alcoholische versnaperingen, aan hun leukste moment van het jaar bezig zijn. Ook dat moet ieder jaar opnieuw gebeuren.

Op het bureau speelt de waan van de dag ondertussen weer de hoogste noten. Even later bezoeken we een notoire inbreker op zijn woonadres, maar hij blijkt onvindbaar. Volgens zijn partner voelt hij zich opgejaagd. Nou, dat is dan in ieder geval een teken dat ons bezoek niet helemaal zonder indruk is gebleven. Hij zal zich na carnaval wel komen melden, denken we.

En inderdaad, kort na carnaval meldt hij zich bij de politie. Alleen niet bij ons op het bureau, maar ergens ver weg in een ander district. Komisch en tegelijkertijd onbegrijpelijk, want kennelijk weet hij precies waar hij liever niet gezien wordt.

Zo gaat het werk verder, met onverwachte wendingen, soms een glimlach en geregeld een situatie waarbij je je afvraagt hoe mensen het allemaal voor elkaar krijgen.

Maar die avond, na de confrontatie met de dood en de herinnering aan die andere eenzame man, komt bij mij weer een liedje naar boven uit de jaren zeventig: de themamuziek van de Amerikaanse televisieserie MASH*, met de titel Suicide Is Painless.

Een merkwaardige titel, zeker na wat we die dag hebben meegemaakt. Want voor degene die overlijdt, is het verhaal afgelopen, maar voor de achterblijvers begint vaak een lange periode van vragen, verdriet en verwerking. En voor de politieman die de situatie aantreft, blijft soms een beeld achter dat jaren later, op een heel onverwacht moment, weer boven komt drijven.

Buiten wordt ondertussen carnaval gevierd, binnen proberen mensen hun leven weer op de rails te krijgen en wij rijden verder naar de volgende melding. De wereld staat niet stil, zelfs niet wanneer voor iemand alles tot stilstand is gekomen.

Misschien is dat wel de grootste spagaat van ons vak: leren omgaan met de dood, terwijl het leven om je heen onverminderd doorgaat. En er op de momenten dat het er werkelijk toe doet, gewoon zijn voor de mensen die ons nodig hebben.

Dat is niet altijd spectaculair en het levert zelden applaus op, maar soms is het precies het verschil tussen mensen aan hun lot overlaten en ze toch nog een beetje op weg helpen.

En daar doen we het uiteindelijk voor.

💙👀niet alles wat sneller gaat, is vooruitgang en niet alles wat stilstaat, is achteruitgang.

Stilstand is achteruitgang. Of toch niet? 

Een paar gedachten die gisteren in mijn geest opdoemden, terwijl de wereld gewoon doordraaide en ik mij afvroeg of dat eigenlijk wel zo verstandig is.

Stilstand is achteruitgang, zeggen we. Maar geldt dat altijd, tenzij er iets verschrikkelijks opdoemt in je leven, je carrière of je maatschappelijke bestaan? Misschien moeten we eerst eens kijken naar een eikenboom.

Een eikenboom staat stil en laat het leven om zich heen passeren. Hij doet niet mee aan de wedloop, hoeft niemand in te halen en is niet bezig zijn buurman voorbij te streven. Hij bouwt aan zijn kracht, met een stevige bast en wortels die diep in de grond verankerd zijn. Bestand tegen weer en wind, al blijkt hij helaas niet altijd bestand tegen de mens.

Meer, meer, meer? Daar doet hij niet aan. Zijn stam wordt dikker, zijn takken sterker en met de jaren groeit hij mee met de tijd en de seizoenen. Zonder haast, zonder prestatiedruk en zonder een hypotheek die als een molensteen om zijn nek hangt.

Terug naar de mens, die meer wil, meer moet en steeds vaker gebukt gaat onder de lusten én vooral de lasten van dat streven. Meer maatschappelijk welzijn, dus meer werkuren, meer inkomen of een hogere schuld bij de geldverstrekker. En waarvoor eigenlijk? Voor aanzien, voor bezit of om een ongestilde honger naar consumptie te bevredigen? Rupsje Nooitgenoeg heeft inmiddels een eigen economie en de maatschappij lijkt hem ook nog eens aan te moedigen.

De machthebbers wijzen graag naar de maatschappij, maar vergeten we niet dat zij zelf mede bepalen welke richting we opgaan? Intussen raakt die maatschappij steeds verder ontwricht. We zien een wapenwedloop naast een maatschappelijke wedloop, waarin ellebogenwerk soms belangrijker lijkt dan fatsoen en mensen elkaar links en rechts proberen te passeren om toch vooral een treetje hoger te komen.

Niets kan, alles moet. Van gemotoriseerde hightech tot peperdure vliegvakanties naar de andere kant van de wereld. Reizen en met de rugzak naar verre oorden trekken lijken bijna een maatschappelijke verplichting geworden. Alsof je pas hebt geleefd wanneer je voldoende stempels in je paspoort hebt verzameld. Ondertussen kennen we ons eigen land en al het moois om ons heen steeds minder goed.

En dan die mallemolen van het bestaan, waarin de huizen onbetaalbaar worden, hypotheken steeds zwaarder drukken en het fileleed soms al begint voordat je de straat uit bent. Onze infrastructuur kraakt, de ruimte wordt schaarser en de druk op mens en omgeving neemt toe. We noemen dat vooruitgang, maar wie durft nog rustig te vragen waar we eigenlijk naartoe gaan?

Het is inmiddels oktober 2026 en het einde van het jaar komt alweer in zicht. Nog even volhouden, want in 2027 wordt het allemaal beter. Dat horen we vaker, terwijl de kalender trouw blijft doorschuiven en de problemen zich weinig aantrekken van onze goede voornemens.

Misschien moeten we niet nóg meer willen, maar eens wat vaker tevreden zijn met wat er al is. Meer met minder, zonder dat we meteen denken dat we iets tekortkomen. Niet iedere stap vooruit hoeft een grotere auto, een duurder huis of een verdere reis op te leveren. Soms is het al winst wanneer je de tijd hebt om stil te staan, om je heen te kijken en te beseffen dat het leven niet uitsluitend uit presteren en verzamelen bestaat.

En misschien mogen we daarbij ook eens nadenken over wat we onze kinderen en kleinkinderen nalaten. Niet alleen de rekening van onze welvaart, maar ook de ruimte om straks nog een fatsoenlijk leven te leiden.

Geen oorlogen meer, geen voortdurende wedloop en geen honger naar altijd maar meer. Ik weet het, het klinkt bijna naïef in een wereld waarin macht, geld en bezit nog altijd de dienst uitmaken. Maar als we zelfs niet meer durven dromen van een wereld waarin het anders kan, wat blijft er dan nog over?

Misschien heeft die eikenboom het zo gek nog niet bekeken. Hij staat stil, maar staat niet stil in zijn ontwikkeling.

En wij mensen? Misschien wordt het tijd dat we wat minder hard gaan rennen en wat beter nadenken over de richting waarin we lopen.

Want vooruitgang is prachtig, zolang we onderweg niet vergeten waarvoor we eigenlijk leven.

Meer met minder. Zou dat niet eens echte vooruitgang kunnen zijn?